Tatsız, Kokusuz, Renksiz Sinsi Bir Katil: Karbonmonoksit

Ülkemizde her yıl özellikle sonbahar ve kış mevsiminde ne yazık ki ölümle sonuçlanan soba veya şofben kaynaklı karbonmonoksit (CO) zehirlenmeye dair haberlere rastlıyoruz.

banner182
YAŞAM 19.12.2017, 12:59 Uşak Haber Ajansı
Tatsız, Kokusuz, Renksiz Sinsi Bir Katil: Karbonmonoksit

Uzmanlar, bu durumu ortaya çıkaran temel nedenin bilgi eksikliği ve ihmal olduğunu söylüyor.

Karbonmonoksit (CO) gazı, doğal gaz, gaz yağı, benzin, tüp gazı, kömür ve odun gibi yapısında “karbon” bulunan yakıtların tam olarak yanmaması sonucunda oluşan dumanda yer alan zehirli bir gaz. Tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmaması nedeni ile fark edilmediği için “sinsi katil” olarak adlandırılıyor. CO zehirlenmesi ABD’de intihar dışı ölümlerin en sık 3. nedeni. Türkiye’de zehirlenmenin temel nedenini uygunsuz ısınma sistemleri oluşturuyor. 2010 yılında Türkiye’de 10.154 vakanın CO zehirlenmesiyle karşı karşıya kaldığı ve 39 kişinin de hayatını kaybettiği görülüyor. Türkiye'de hala yoğunlukla ısınmanın fosil yakıtla çalışan (doğal gaz, odun, kömür, tüp gaz, fuel-oil) cihazlarla yapıldığı hatırlatan uzmanlar, bu nedenle CO zehirlenmesinin hala büyük bir tehdit olduğuna dikkat çekiyor. Korunmak için CO detektörü bulundurmak gerekiyor.

Zehirlenmeler ihmalden kaynaklanıyor

Yapılan analizlere göre, soba zehirlenmelerinin temel nedeni ev içinde bacaların iyi ayarlanmamasından kaynaklanıyor. Bununla birlikte, sobanın alt ve üst kısmının kapalı olup olmadığının kontrol edilmemesi veya ortamın yeterince havalandırılmaması gibi ihmaller de sorunun ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

En sık aralık ayında görülen ve yoğun olarak Marmara, Ege ve Doğu Akdeniz'de güneybatı yönünden esmekte olan Lodos, CO zehirlenmelerini artıran önemli bir etkendir.

Yaşlılar, çocuk ve hamileler daha çabuk etkileniyor

Kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) içinde hemoglobin denilen bir protein bulunuyor. Hemoglobinin görevi ise dokulara oksijen taşımak. Ancak hemoglobinin karbonmonoksite olan ilgisi oksijene olan ilgisinden yaklaşık 200-300 kat fazla oluyor. Bunun ne anlama geldiğini ve zehirlenmeyle ilişkisini şöyle anlatıyor: “Ortamda CO varlığında, hemoglobin, oksijen yerine CO bağlanıyor ve çözülmesi zor olan karboksihemoglobin (COHb) bileşiği meydana geliyor. Bu durumda beyin, kalp ve diğer yaşamsal organlara oksijen taşınamıyor. Hastanın şikâyet ve bulguları, COHb düzeyine bağlı olarak değişiyor. COHb düzeyi kadar, hastanın önceden sahip olduğu hastalıklar da önem taşıyor. Bu nedenle, yaşlılar, hamileler, çocuklar, kansızlık, kalp ve akciğer hastalığı olanlar özellikle risk altında yer alıyor. Bu grup hastalarda daha düşük COHb düzeylerinde bile ciddi sorunlar yaşanabiliyor.”

Kontrol etmeden evden çıkmayın

Uzmanlar, baş ağrısı, yorgunluk ve bitkinlik hissi, mide bulantısı, baş dönmesi ve bilinç kaybının zehirlenmenin ilk belirtileri olarak sıralıyor. Ülkemizde de sıklıkla yaşanan CO zehirlenmesine karşı önlem alınabilecek önlemler ise şöyle sıralanıyor:

•Evden çıkarken kapı ya da pencerenizi biraz aralık bırakın. Bu sayede temiz hava akımı sağlanabilir ve ortamda karbonmonoksit bulunsa bile zehirlenme sonucunda ölüm görülme olasılığı ortadan kalkar.

•Bacalarınızın düzenli olarak temizlenmesini sağlayın.

•Soba kullanıyorsanız gece yatmadan önce tamamen söndüğünden emin olun. Kovalı soba kullanıyorsanız da sönmüş kömür dolu kovayı evin dışına çıkarın.

banner183

•Banyo ve mutfakta su ısıtmak için kullandığınız tüpün evin dışında olmasını sağlayın.

İlk müdahale önemli

•Önce kendi çalışma alanınızı sizi tehlikeye sokacak durumdan kurtarın. Ortamı havalandırın, etkilenmiş ya da zehirlenmiş olanları hareket ettirebiliyorsanız temiz havaya çıkartın.

-Hiç vakit yitirmeden ambulans çağırın.

•Kişinin bol oksijen almasını sağlayın.

•Hastanın yüzde 100 oksijene ihtiyacı olacağından mutlaka bu imkanların sağlanacağı bir hastaneye nakledin.

•Lodos esintisinin etkili olduğu süre boyunca gerekmedikçe soba yakılmamalıdır.

banner162
Yorumlar (0)
banner126
banner155
Namaz Vakti 30 Ocak 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 19 38
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 20 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 21 41
2. Samsunspor 20 38
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 18 31
7. Osasuna 19 28
8. Athletic Bilbao 19 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6
sanalbasin.com üyesidir

Gelişmelerden Haberdar Olun

@